Upanyasa - VNU751

ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತಮ್ — 189 — ದೇವರ ಅವತಾರಗಳು-2

08/04/2019

ಸರ್ವೇಶ್ವರನಾದ ಶ್ರೀಹರಿ ವಾಮನನಾದಾಗ ಬಲಿಯ ಮುಂದೆ ಯಾಚನೆ ಮಾಡಿದ್ದೇಕೆ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಬ್ರಹ್ಮದೇವರು ನೀಡಿರುವ ಅದ್ಭುತ ಉತ್ತರದ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ. 

ಧ್ರುವರಾಜರಿಗೊಲಿದ ವಾಸುದೇವಾವತಾರ, ಪೃಥುಮಹಾರಾಜರಲ್ಲಿರುವ ಪೃಥು ಎಂಬ ರೂಪ, ನಾಭಿರಾಜರ ಮಗನಾಗಿ ಬಂದ ಋಷಭಾವತಾರ, ಬ್ರಹ್ಮದೇವರಿಗಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದ ಹಯಗ್ರೀವಾವತಾರ, ವೈವಸ್ವತಮನುವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದ ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ, ಮಂದರವನ್ನು ಹೊತ್ತ ಕೂರ್ಮಾವತಾರ, ಪ್ರಹ್ಲಾದರಾಜರ ದೈವ ನರಸಿಂಹಾವತಾರ, ಗಜೇಂದ್ರನನ್ನುದ್ಧರಿಸಿದ ಹರಿ ಎಂಬ ಅವತಾರ, ಬಲಿಯನ್ನು ತುಳಿದು ಉಳಿಸಿದ ವಾಮನಾವತಾರ, ನಾರದರಿಗೆ ತತ್ವೋಪದೇಶ ಮಾಡಿದ ಮಹಿದಾಸಾವತಾರ, ಇಷ್ಟು ಅವತಾರಗಳ ಕುರಿತ ಅಪೂರ್ವ ಚಿಂತನೆಗಳು ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿವೆ. 

ವಿದಧಾರ, ವಾಮನ ಮುಂತಾದ ಶಬ್ದಗಳಿಗೆ ಶ್ರೀ ವಿಜಯಧ್ವಜತೀರ್ಥಗುರುಸಾರ್ವಭೌಮರು ತಿಳಿಸಿದ ಅಪೂರ್ವ ಅರ್ಥಗಳ ವಿವರಣೆಯೊಂದಿಗೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆಗೊಂಡ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತತಾತ್ಪರ್ಯದ ವಚನಗಳು — 


विद्धः सपत्न्युदितपत्रिभिरन्ति राज्ञो
बालोऽपि सन्नपगतस्तपसे वनाय ।
तस्मा अदाग् ध्रुवगतिं गृणते प्रसन्नो
दिव्याः स्तुवन्ति मुनयो यदुपर्यधस्तात् ।। ८ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“अवतारो महाविष्णोर्वासुदेव इतीरितः ।
 यो ध्रुवाय निजं प्रादात् स्थानमन्यानधिष्ठितम्” इति प्रकाशसंहितायाम् ।
यद् वेनमुत्पथगतं द्विजवाक्यवज्र-
निष्पिष्टपौरुषभगं निरये पतन्तम् ।
ज्ञात्वाऽर्थितो जगति पुत्रपदं च लेभे
दुग्धा वसूनि वसुधा सकलानि येन ।। ९ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“पृथुर्नाम महाराजस्तत्र विष्णुः स्वयं प्रभुः । 
पृथुनामा चतुर्बाहुः प्रविष्टस्तेन हेतुना” इति महासंहितायाम् ।
नाभेरसावृषभ आस सुदेविसूनु-
र्यो वै चचार समदृग् हृदि योगचर्याम् ।
यत् पारमहंस्यमृषयः पदमामनन्ति ।
स्वस्थः प्रशान्तकरणः परिमुक्तसङ्गः ।। १० ।।
भागवततात्पर्यम् — यद् रूपं परमहंसप्राप्यमामनन्ति ।
सत्रे ममाऽस भगवान् हयशीर्ष एष
साक्षात् स यज्ञपुरुषस्तपनीयवर्णः ।
छन्दोमयो मखमयोऽखिलदेवतात्मा
वाचो बभूवुरुशतीः श्वसतोऽस्य नस्तः ।। ११ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“छन्दांसि च मखाश्चैव देवा लोकाश्च सर्वशः । 
सर्वे विष्णौ स्थिता यस्मादतः सर्वमयो ह्यसौ” इति महासंहितायाम् ।
मत्स्यो युगान्तसमये मनुनोपलब्धः
क्षोणीमयो निखिलजीवनिकायकेतः ।
विस्रंसितानुरुभये सलिले मुखान्म
आदाय तत्र विजहार ह वेदमार्गान् ।। १२ ।।
भागवततात्पर्यम् —क्षोणीमयनौकाश्रयत्वात् क्षोणीमयः ।
क्षीरोदधावमरदानवयूथपाना-
मुन्मथ्नताममृतलब्धय आदिदेवः ।
पृष्ठेन कच्छपवपुर्विदधार गोत्रं
निद्रेक्षणोऽद्रिपरिवर्तकषाणकण्डुः ।। १३ ।।
त्रैपिष्टपोरुभयहारि नृसिंहरूपं
कृत्वा भ्रमद्भ्रुकुटिदंष्ट्रकरालवक्त्रम् ।
दैत्येन्द्रमाशु गदयाऽभिपतन्तमारा-
दूरौ निपात्य विददार नखैः स्फुरन्तम् ।। १४ ।।
अन्तःसरस्युरुबलेन पदे गृहीतो
ग्राहेण यूथपतिरम्बुजहस्त आर्तः ।
आहेदमादिपुरुषाखिललोकनाथ
तीर्थश्रवः श्रवणमङ्गलनामधेय ।। १५ ।।
स्मृत्वा हरिस्तमरणार्थिनमप्रमेय-
श्चक्रायुधः पतगराजभुजाधिरूढः ।
चक्रेण नक्रवदनं विनिपाट्य तस्माद्
हस्ते प्रगृह्य भगवान् कृपयोज्जहार ।। १६ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“हरिस्तापसनामाेऽसौ जातस्तपसि वै मनुः । 
गजेन्द्रं मोक्षयामास ससर्ज च जगद् विभुः” इति मात्स्ये ।
ज्यायान् गुणैरवरजोऽप्यदितेः सुतानां
लोकान् विचक्रम इमान् यदथोऽधियज्ञः ।
क्ष्मां वामनेन जगृहे त्रिपदच्छलेन
याच्ञामृते पथि चरन् प्रभुभिर्न चाल्यः ।। १७ ।।
नार्थो बलेरयमुरुक्रमपादशौच-
मम्भः शिवं धृतवतो विबुधाधिपत्यम् ।
यो वै प्रतिश्रुतमृतेऽपि च शीर्षमाण-
मात्मन्यमङ्ग मनसा हरयेऽभिमेने ।। १८ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“ऐन्द्रं पदं नाऽन्तरीयं फलं तु हरितोषणम् । 
जगद्दातुर्बलेर्यस्मादानन्दोद्रिक्तता भवेत्” इति ब्रह्मतर्के ।
शीर्षाख्यं मानम् ।
तुभ्यं च नारद भृशं भगवान् विवृद्ध-
भावेन साधु परितुष्ट उवाच योगम् ।
ज्ञानं च भागवतमात्मसुतत्वदीपं
यद् वासुदेवशरणा विदुरञ्जसैव ।। १९ ।।
भागवततात्पर्यम् ।
“ऐतरेयो हरिः प्राह नारदाय स्वकां तनुम् । 
यत् प्रापुर्वैष्णवा नान्ये यदृते न सुखं परम्” इति ब्राह्मे ।।

Play Time: 47:25

Size: 5.51 MB


Download Upanyasa Share to facebook View Comments
6087 Views

Comments

(You can only view comments here. If you want to write a comment please download the app.)
  • prema raghavendra,coimbatore

    12:32 PM, 15/08/2019

    Anantha namaskara! Danyavada!
  • DESHPANDE P N,BANGALORE

    11:09 AM, 15/04/2019

    S.Namaskargalu. in a very short& sweet the entire avatars of parmattma has been told with a great shaili of your pravachan Anugrah virali
  • Manukumara A,Anthanahalli

    8:31 PM , 13/04/2019

    श्री गुरुभ्यो नमः
    श्रीरामनवमिय ळार्धीक शुभाफयगळु