Upanyasa - VNU758

ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತಮ್ — 195 — ಪರೀಕ್ಷಿದ್ರಾಜರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು

21/04/2019

ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ ಬರದೇ ಇರುವ, ಚರಮದೇಹದಲ್ಲಿರುವ ಶ್ರೀ ಪರೀಕ್ಷಿದ್ರಾಜರು ನಮ್ಮ ಮೇಲೆ ಎಂತಹ ಪರಮಾನುಗ್ರಹ ಮಾಡಿ ಹೋಗಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನುವದು ಅರ್ಥವಾಗುವದು ಅವರು ಶುಕಾಚಾರ್ಯರಲ್ಲಿ ಮಾಡಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಂದ. ಯಾವುದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರವಾಗಿ ನಮಗೆ ಸಮಗ್ರ ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ದೊರೆಯಿತೋ ಅಂತಹ ಪರೀಕ್ಷಿತರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಇಲ್ಲಿದೆ. 

ಇಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆಗೊಂಡ ಭಾಗವತ ಮತ್ತು ಭಾಗವತತಾತ್ಪರ್ಯದ ವಚನಗಳು — 

अथ अष्टमोऽध्यायः ।

राजोवाच — 

ब्रह्मणा चोदितो ब्रह्मन् गुणाख्यानेऽगुणस्य च ।
यस्मैयस्मै यथा प्राह नारदो देवदर्शनः ।। १ ।।

एतद् वेदितुमिच्छामि तत्वं वेदविदां वर ।
हरेरद्भुतवीर्यस्य कथा लोकसुमङ्गलाः ।। २ ।।

प्रथयस्व महाभाग यथाऽहमखिलात्मनि ।
कृष्णे निवेश्य निःसङ्गं मनस्त्यक्ष्ये कलेवरम् ।। ३ ।।

शृण्वतः श्रद्धया नित्यं गृणतश्च स्वचेष्टितम् ।
कालेनानतिदीर्घेण भगवान् विशते हृदि ।। ४ ।।

प्रविष्टः कर्णरन्ध्रेण स्वानां भावसरोरुहम् ।
धुनोति शमलं कृष्णः सलिलस्य[स्थं] यथा शरत् ।। ५ ।।

धौतात्मा पुरुषः कृष्णपादमूलं न मुञ्चति ।
मुक्तसर्वपरिक्लेशः पान्थः स्वशरणं यथा ।। ६ ।।

यदधातुमतो ब्रह्मन् देहारम्भोऽस्य धातुभिः ।
यदृच्छया हेतुना वा भवन्तो जानते यथा ।। ७ ।।

आसीद् यदुदरात् पद्मं लोकसंस्थानलक्षणम् ।
यावानयं वै पुरुष इयत्तावयवैः पृथक् ।
तावानसाविति प्रोक्तस्तथाऽवयववानिव ।। ८ ।।

अजः सृजति भूतानि भूतात्मा यदनुग्रहात् ।
ददृशे येन तद्रूपं नाभिपद्मसमुद्भवः ।। ९ ।।

स चापि यत्र पुरुषो विश्वस्थित्युद्भवाप्ययः ।
मुक्त्वाऽऽत्ममायां मायेशः शेते सर्वगुणाश्रयः ।। १० ।।

पुरुषावयवैर्लोकाः सपालाः पूर्वकल्पिताः ।
लोकैरमुष्यावयवाः सपालैरिति शुश्रुम ।। ११ ।।

भागवततात्पर्यम् — निजावयवेभ्यः सृष्टिः । बाह्यावयवा लोकैः कल्प्यन्ते ।

यावान् कल्पो विकल्पो वा यथा कालोऽनुमीयते ।
भूतभव्यभवच्छब्द आयुर्मानं च यत्कृतम् ।। १२ ।।

कालस्यानुगतिर्या तु लक्ष्यतेऽण्वी महत्यपि ।
यावतीः कर्मगतयो यादृशीर्द्विजसत्तम ।। १३ ।।

यस्मिन् कर्मसमावापो यथा येनोपगृह्यते ।
गुणानां गुणिनां चैव परिमाणं सुविस्तरम् ।। १४ ।।

भागवततात्पर्यम् — जीवे कर्मसमवापः । परमेश्वरेण गृह्यते । गुणिनां महदादिजीवानां सामर्थ्यपरिमाणम् । “देवासुरेभ्यो मघवान्” इत्यादि ।

भूपातालककुब्व्योमग्रहनक्षत्रभूभृताम् ।
सरित्समुद्रद्वीपानां सम्भवं चैतदोकसाम् ।। १५ ।।

प्रमाणमण्डकोशस्य बाह्याभ्यन्तरवस्तुनः ।
महतां चानुचरितं वर्णाश्रमविनिर्णयम् ।। १६ ।।

अवतारानुचरितं यदाश्चर्यतमं हरेः ।
युगानि युगमानं च धर्मो यश्च युगेयुगे ।। १७ ।।

नृणां साधारणो धर्मः सविशेषश्च यादृशः ।
श्रेणीनां राजर्षीणां च धर्मः कृच्छ्रेषु जीवताम् ।। १८ ।।

भागवततात्पर्यम् — श्रेणीनामङ्गरक्षकाणां युद्धेषूच्यते ।

तत्वानां परिसङ्ख्यानं लक्षणं हेतुलक्षणम् ।
पुरुषाराधनविधिर्योगस्याध्यात्मिकस्य च ।। १९ ।।

भागवततात्पर्यम् — हेतुलक्षणं ब्रह्मलक्षणम् ।

योगेश्वरैश्वर्यर्गतिं लिङ्गभङ्गं च योगिनाम् ।
वेदोपवेदधर्माणामितिहासपुराणयोः ।। २० ।।

भागवततात्पर्यम् — योगतो लिङ्गभङ्गः पूर्वोक्तः । “पानेन ते देव” इत्यादि पश्चात् ।

सम्भवः सर्वभूतानां विक्रमः प्रतिसङ्क्रमः ।
इष्टापूर्तस्य काम्यानां त्रिवर्गस्य च यो विधिः ।। २१ ।।

यो वाऽनुशायिनां सर्गः पाषण्डस्य च सम्भवः ।
आत्मनो बन्धमोक्षौ च व्यवस्थानं स्वरूपतः ।। २२ ।।

यथात्मतन्त्रो भगवान् विक्रीडत्यात्ममायया ।
विसृज्य च यथा मायामुदास्ते साक्षिवद् विभुः ।। २३ ।।

भागवततात्पर्यम् — “द्वेधा वावाऽत्ममायया तद्रूपा तद्वशेति । तद्वशया संसारयति स्वरूपया विमोचयत्युदास्ते तद्वशां विमुक्तस्थ इतरयैनं रमयत्येष आत्मैष आनन्दः” इति सौकरायणश्रुतिः ।

सर्वमेतच्च भगवन् पृच्छतो मेऽनुपूर्वशः ।
तत्वतोऽर्हस्युदाहर्तुं प्रपन्नाय महामुने ।। २४ ।।

अत्र प्रमाणं हि भवान् परमेष्ठी यथाऽऽत्मभूः ।
अपरे ह्यनुतिष्ठन्ति पूर्वेषां पूर्वजैः कृतम् ।। २५ ।।

भागवततात्पर्यम् — यस्मादनुतिष्ठन्ति तस्मात् परमेष्ठी प्रमाणम्।

न मेऽसवः परायन्ति ब्रह्मन्ननशनादमी ।
पिबतोऽच्युतपीयूषं त्वद्वाक्याद्धि विनिःसृतम् ।। २६ ।।

सूत उवाच — 

स उपामन्त्रितो राज्ञा कथायामिति सत्पतेः ।
ब्रह्मरातो भृशं प्रीतो विष्णुरातेन संसदि ।। २७ ।।

भागवततात्पर्यम् ।

“बालोऽपि स गुरुत्वेन मुनिभ्यो ब्रह्मणा यतः ।
दत्तोऽतो ब्रह्मरातेति नाम वैयासिकेरभूत्” इति ब्राह्मे ।

आह भागवतं नाम पुराणं ब्रह्मसम्मितम् ।
ब्रह्मणे भगवत्प्रोक्तं ब्रह्मकल्प उपागते ।। २८ ।।

भागवततात्पर्यम् — “यत्र ब्रह्मान्तरोत्पत्तिः ब्रह्मकल्पः स ईरितः” इति च ।

यद्यत् परीक्षिद् ऋषभः पाण्डूनामनुपृच्छति ।
आनुपूर्व्येण तत् सर्वमाख्यातुमुपचक्रमे ।। २९ ।।

इति श्रीमदानन्दतीर्थभगवत्पादाचार्यविरचितेन श्रीमद्भागवततात्पर्यनिर्णयेन संयुक्ते श्रीमत्कृष्णद्वैपायनकृते श्रीमद्भागवते द्वितीयस्कन्धे अष्टमोऽध्यायः ।



Play Time: 59:22

Size: 5.51 MB


Download Upanyasa Share to facebook View Comments
5470 Views

Comments

(You can only view comments here. If you want to write a comment please download the app.)
  • DESHPANDE P N,BANGALORE

    10:20 AM, 22/04/2019

    Unless one dig will not get required stuff. To do get blessed his anugraha through you is must
  • DESHPANDE P N,BANGALORE

    10:16 AM, 22/04/2019

    S.Namadkargalu
  • Santosh Patil,Gulbarga

    8:01 AM , 22/04/2019

    Thanks Gurugale